Etiket arşivi: küresel ısınma

27

Dün akşam arkadaşımın evinin önünde biraz oturduk. Hava ne güzel falan diye konuştuk.
Sonra arabaya bindim. Termometre 27 dereceyi gösteriyordu. Durduğu yerde mi ısındı lan bu diye düşündüm.
Saat 7’ye geliyordu ve hava çoktan kararmıştı.
Yolda sürekli termometreye baktım. Bir süre daha 27 derece göstermeye devam etti. Sonra 25 oldu.
Kasım’ın 9’uydu.
Aklıma, Trump’ın seçimi kazandığının ilan edildiği saatlerde New Scientist’in attığı tweet geldi:
“Başkan Trump”, tehlikeli derecede daha sıcak bir dünyadan kaçışımız yok demek. gibi bir şey yazmışlardı..
Küresel ısınma, en korktuğum mevzulardan biri. Bu yaz olanlardan sonra haksız da olmadığımdan emin oldum.
Biz bu küresel ısınma hadisesinin tüm sorunlarını çözmüş, uygar, gelişmiş ülkelerin “lüks” bir derdi olduğunu düşünüyoruz ya, fena yanılıyoruz. Bu iş bizi onları etkilediğinden daha beter etkileyecek. İş başa gelmeden de kimse niye olduğunu bile anlamayacak korkarım.
Kaldı ki bu kez öyle bir sorunla yüz yüzeyiz ki, onun tam olarak ne olduğunu bile bilmiyoruz.
Küresel ısınma hakkında duyduğum en vurucu söz şu olmuştu: “Daha önce buna benzer bir şeyi yaşamadık. Neler olabileceğini bile tam olarak kestiremiyoruz.”
Neden böyle, biliyor musunuz?
Çünkü şu anda bildiğimiz her şey son derece kararlı bir iklim ortamında gelişti! Biz kendimizi bildik bileli sıcaklık hiç değişmemişti!
Geriye doğru gidersek, Cumhuriyetin ilanı, Osmanlı İmparatorluğu, Cengiz Han, Hz. Muhammed, Hz. İsa, Roma İmparatorluğu, Antik Yunan, Hz. Süleyman, yazının bulunuşu, Gılgamış Destanı, Mısır mumyaları, insanların yerleşik yaşama geçişleri, tekerleğin icadı ve ilk tarım faaliyetlerine kadar makarayı başa sardığımızda bile havanın aynı sıcaklıkta olduğunu görüyoruz. Bu, 11 bin yıl kadar bir zaman ediyor!
Bu kadarlık bir süre zarfında Dünya’nın ortalama sıcaklığı -/+ 1 derece içinde salınmış. Hiçbir belirgin değişim olmamış.
Oysa sadece 1990-2016 arasındaki değişim 1,5 dereceden fazla.
Bilim insanları bu değişimin grafiğine hokey sopası diyorlar!
İyimser bir senaryoyla, sadece 2100 yılında Dünya’nın ortalama sıcaklığı uzun dönem ortalamasının en az 2 derece üstüne çıkmış olacak.
Kısacık bir sürede daha önce görülmemiş bir değişim meydana geliyor, hatta geldi bile.
Neler olacağını ve bunun bizi nasıl etkileyeceğini bu yüzden tam olarak öngöremiyoruz.

Benim bir Kasım akşamı termometrede 27 görmem şu anda yaşamımda hiçbir şeyi değiştirmiyor gibi gözüküyor. Belki de gerçekten öyledir. Zaten bu işin bizden daha çok müsebbibi olanlar bile son derece kararsızlar.. Kongre salonuna dışarıdan kar getirip, kartopu yapıp “hani lan küresel ısınma vardı” diyenler de onlar, senelerdir uydular ile, tüm kürenin sıcaklıklarını bölgesel olarak izleyenler ve karşımıza korkunç haritalar çıkaranlar de onlar.

Trump bize Fettullah’ı iade ettiği sürece shale gas lobisine istediği peşkeşleri çekebilir. Doğu Akdeniz Havzası’nın küresel ısınmadan ilk etkilenecek yerlerden biri olması takdir-i ilahi.. Kim ne derse desin, göklerden gelen bir karar vardır sonuçta, di mi!

Temmuz 2016

Temmuz 2016, kayıtların tutulmaya başlandığı zamandan beriki en sıcak ay olarak tarihe geçti.
Bu ay içinde, Basra Körfezi’nde, 50 derecenin üzerinde sıcaklıklar ölçülmeye başlandı. Nem değeriyle beraber hesaplanan hissedilen sıcaklık endeksi, bir kaynakta okuduğuma göre, “bu kadar yüksek sıcaklıkları göstermek için tasarlanmamıştı”.

21 Temmuz 2016 Perşembe günü Kuveyt’te 54 derece sıcaklık ölçüldü. Yeryüzünde ölçülmüş en yüksek sıcaklık 1913 senesinin Temmuz’unda, 56,7 derece ile Death Valley California’da ölçülmüş ancak bu ölçümün doğruluğu tartışılır deniyor.

Kuveyt ve Basra genelinde ölçülen 50+ sıcaklıklar ise tartışmasız ölçümlerdir.

Görebildiğim kadarıyla, iklim bir kırılma noktasına varmış durumda. Deniz suyu sıcaklıklarının aşırılığı ve atmosferdeki yoğun su buharı, iklimde ve yağış rejiminde öngörülmeyen bazı değişikliklere yol açabilir. Bu da oturup düşünmekle sonuçları aklımıza gelmeyecek zincirleme bir etkileşimi başlatabilir.

Karadeniz’in deniz suyu sıcaklık anormalisine baktığınızda ürkmemek elde değil. Adeta bir bombanın güneyinde oturuyoruz. Bunun gerçekten şiddetli sonbahar yağmurlarına neden olmaması sadece şans olur.

Bu saatten sonra elektrikli arabaya binmek ya da eve izolasyon yaptırmakla çözülmeyecek kritik bir eşik aşılıyor, hatta aşılmış durumdadır.

6 ay boyunca, gece sıcaklıklarının bile 25 derecenin altına inmeyeceği tropik bir kuşağın sınırındayız. Çocuklarımıza kendi çocukluğumuzu anlattığımızda muhtemelen inanmayacakları pek çok şey olacak.. Sıcaklık rekorlarının kırıldığı Ortadoğu bölgesi ise yakın bir gelecekte insan yaşamının devamına müsait olmaktan çıkacaktır. Sanırım Dubai’de yapay bir kayak merkezi var. Termodinamiğe ne kadar karşı konabileceğini göreceğiz.

Şimdi kendi gündemimiz içinde adeta bir sarhoşluk hali yaşıyoruz ama hava bize önümüzdeki senelerde kendini fazlasıyla hissettirecek. Allah sonumuzu hayretsin..

R U Hot?

NASA, son 130 yılı sıcaklık verilerini dünya üzerinde gösteren bir hareketli harita hazırlamış:

1951-1980 arasındaki sıcaklık ortalamasını “normal” kabul ederek bunun üstündeki sıcaklıkları kırmızı altındakileri de maviye doğru işaretleyerek bir ortalamadan sapma haritası çıkarmışlar. Özellikle kutupların son yıllarda ortalamanın çok üzerinde ısınıyor olması gerçekten dikkat çekici. Bu, belki de doğanın kendi döngüsü içinde olan bir şey belki de insanların düzeni geri dönüşsüz biçimde bozmalarının sonucu. Şüphe götürmez olan ise dünyanın hızla ısındığı ve çok kısa bir sürede öngörülemez şeyler olabileceği.

Tek kelimeyle ürkütücü…